RABAT 10% na pierwsze zakupy. Kup teraz i wpisz kod: 2016krj7 przy zamówieniu.

731 891 555

[email protected]

Prostota drukowania Kalendarze 2018 Stałe rabaty dla Agencji Reklamowych

Słownik terminów poligraficznych i drukarskich

A - B - C - D - E - F - G - H - I - J - K - L - M - N - O - P - R - S - Ś - T - U - W - Z
A

Abrewiacja

skracenie wyrazu lub grupy wyrazów w tekście, np. itp., np., itd.

Abrewiatura

system skracania wyrazów stosowany w piśmie. Wykorzystywany jest, aby zaoszczędzić miejsce w projekcie lub dokumencie.

Adjustacja

opracowanie materiałów tekstowych w projekcie podczas przygotowania do druku.

Adjustacja redakcyjna

opracowanie treści pod względem merytorycznym i stylistycznym.

Adjustacja techniczna

zestaw uwag, wskazówek i oznaczeń technicznych wykorzystywanych podczas składania, łamania tekstu i przygotowania do druku.

Afisz

produkt poligraficzny zazwyczaj drukowany jednostronnie w większym formacie. Może być to ogłoszenie, plakat, zawiadomienie lub forma reklamy zarówno wewnętrznej jak i zewwnętrznej.

Akapit

wcięcie w teksie na początku nowego ustępu; grupa wierszy rozpoczynająca się wierszem akapitowym a zakończona wierszem końcowym.

Akcent

patrz: znaki adiustacyjne.

Akcydens

druk okolicznościowy, np. wizytówka, afisz, zaproszenie, papier firmowy, itp. Produkt poligraficzny zazwyczaj powielany w większych ilościach celem dalszej obróbki (np. papier firmowy) lub dystrybucji w celach reklamowych (np. wizytówka).

Album odbitek kliszowych

zbiór stron z umieszczonymi odbitkami klisz służący do ich późniejszej identyfikacji.

Anons

inaczej: ogłoszenie, reklama. Krótka informacja reklamowa tworzona zazwyczaj w celu sprzedaży danego towaru lub usługi.

Antykwa

krój pisma inspirowany starorzymskimi napisami o pionowo zestawionych, zaokrąglonych i zróżnicowanych pod względem grubości liniach rysunku. Mediewalowa - zwana również renesansową - nazwa grupy pism dwuelementowych o niewielkiej różnicy między cienkimi i grubymi kreskami liter.

Apla

obszar powierchni zadrukowany przez pełne pokrycie farbą (bez półtonów); blacha cynkowa o gładkiej powierzchni, służąca jako forma w technice druku wypukłego.

Apostrof

znak piśmienniczy w postaci górnego przecinka, oznaczający zanikłą samogłoskę (np. l'ange, zamiast le ange) lub oddzielający końcówkę w wyrazach obcych (np. Verne'a, savoir vivre'u).

Arkusz autorski

jednostka miary pracy autorskiej. Wyrażana jest przez 40 000 znaków lub 3000 cm2 ilustracji, lub 700 wierszy poezji. Maszynopis pracy autorskiej powinien być wykonany na papierze formatu A4, jednostronnie i zawierać 30 wierszy na stronie. W każdym wierszu powinno znajdować się 60 znaków, w tym znaki interpunkyjne oraz białe (spacje). 22 strony takiego maszynopisu tworzą arkusz autorski. Do arkusza autorskiego nie zalicza się tytułów i żywej paginy.

Arkusz drukarski

jednostka miary produkcji drukarskiej. Obejmuje ona liczbę kolumn mieszczących się na arkuszu papieru AB2 zadrukowanym dwustronnie, lub liczbę kolumn mieszczących się na arkuszu papieru AB1 zadrukowanym jednostronnie.

Arkusz wydawniczy

jednostka miary obliczania objętości materiału w publikacji. Dotyczy całego materiału - zarówno dostarczonego przez autora jak i przez wydawcę. Arkusz wydawniczy zawiera 40 000 znaków lub 3000 cm2 grafik lub 700 wierszy poezji.

Asymetryczny układ

patrz: układ graficzny.

Autoryzacja

zatwierdzenie tekstu napisanego na podstawie wypowiedzi ustnej przez prelegenta lub mówcę tekstu; zatwierdzenie przez autora tekstu adaptacji lub pracy, która uległa większej przeróbce redakcyjnej; zatwierdzenie przekładu na język obcy przez autora tekstu.

B

Bękart

potocznie: niepełny wiersz końcowy akapitu umieszczony na początku kolumny lub łamu w kolumnie wielołamowej.

Bibliografia

uporządkowany według określonych kryteriów spis publikacji pisanych; nauka o zasadach tworzenia opisów bibliograficznych oraz zajmująca się praktycznym i teoretycznym badaniem tekstóœ pisanych.

Bibliologia

nauka humanistyczna zajmująca się badaniem książki pod każdym aspektem.

Bigowanie

działanie introligatorskie polegające na przygotowaniu miejsc zagięcia papieru, kartonu lub tektury przez wytłoczenie linii. Ułatwia to dalsze zginanie materiału podczas dalej obróbki.

Blokowy układ

kompozycja typograficzna, w której pewne partie treści (szczególnie w akcydensach) tworzą kształty prostokątów.

Błąd zecerski

zniekształcenie wyrazu lub treści będące skutkiem zamiany pozycji lub opuszczenia liter, wierszy lub ustępów. Usterki wynikłe z nieprzestrzegania zasad technologicznych i wskazówek adiustacji.

Boczek

część tabeli (boczna lub wewnętrzna) wydzielona w celu objaśnienia treści rubryk poziomych.

Borgis (burgos)

rozmiar pisma wielkości 9 punktów.

Broszura

zazwyczaj książka lub katalog o objętości do 64 stronic, zszywany zeszytowo wraz z okładką przez grzbiet; w drukarstwie: książka w okładce miękkiej (kartonowej).

Brewier

rozmiar pisma wielkości 11 punktów.

Brylant

rozmiar pisma wielkości 3 punktów.

C

Cal

jedna z podstawowych jednostek miary w krajach anglojęzycznych, 1cal = 2,54 cm; w piśmie: znak graficzny w kształcie dwóch skośnych górnych kresek o ściętym poziomo dolnym zakończeniu.

Chemigrafia

sposób produkcji klisz do techniki druku wypukłego z rysunków lub fotografii sposobem fotochemicznym i mechanicznym; zakład produkcyjny, w którym wykonuje się klisze.

Chorągiewkowy układ

układ typograficzny, który charakteryzuje się jednym bokiem tworzącym linię prostą w ukłądzie pionowym, a drugim o linii nieregularnej.

Chromolitografia

litografia wielobarwna.

CMYK

podstawowy profil kolorystyczny wukorzystywany w poligrafii. Model ten polega na łaczeniu czterech podstawowych koloróœ: Cyan (jasnoniebieski), Magenta (purpurowy), Yellow (żółty), blacK (czarny). W wyniku ich mieszania można otrzymać teoretycznie każdą inną barwę.

Copyright (by...)

formuła wykorzystywana do określania właściciela praw autorskich.

Cycero

jednostka miary typograficznej równa 12 punktom; rozmiar pisma wielkości 12 punktów.

Cyrylica

alfabet wschodniosłowiański stworzony na bazie dużego alfabetu greckiego (majuskuły). Stosowany także w części językóœ południowosłowiańskich. Cyrylica stosowana jest głównie w językach: rosyjskim, bułgarskim, białoruskim i ukraińskim

Cytat

przytoczony dosłownie wyjątek z obcego tekstu lub wypowiedzi ustnej, zwykle ujęty w cudzysłów.

Czasopismo

systematycznie ukazujący się druk w określonych odstępach czasowych, pod tym samym tytułem, zaopatrzony w numerację ciągłą. W zależności od częstotliwości ukazywania się, cz. dzielimy na: dzienniki, tygodniki, dwutygodniki, miesięczniki, kwartalniki lub roczniki.

Czcionka

podstawowy nośnik znaków pisma drukarskiego; prostopadłościan wykonany ze stopu drukarskiego, drewna lub tworzyw sztucznych. Współcześnie czcionka drukarska została zaastąpiona czcionką komputerową.

Czcionki afiszowe

czcionki większych formatów, używane do składu afiszów. Ze względu na swoją wielkość zazwyczaj wykonywane z tańszych tworzyw takich jak drewno lub tworzywa sztuczne.

D

Dedykacja

wpis od autora (najczęściej na początku utworu) poświęcający komuś swoje dzieło.

Defekty

zdekompletowane lub uszkodzone czcionki; artefakty wynikające z błędów przy procesie druku;

Diament

rozmiar pisma równający się 4 punktom typograficznym.

Diakrytyczne znaki

znaki graficzne stosowane w alfabetach zmieniające artykulację danej litery.

Diapozytyw

obraz pozytywowy wykonany na materiale przezroczystym.

Ditto

znak powtórzenia w postaci dwóch przecinków lub apostrofu umieszczany pod wyrazem lub zdaniem powielanym. Wyjustowanych na środku wyrazu lub zdania, do którego się odnosi.

Dodatek (suplement)

element uzupełniający dzieło (np. encyklopedię) lub czasopismo, omawiające w większym zakresie wybrane zagadnienia.

Dorobić wiersz

dopisywanie partii tekstu lub powiększenie odstępów między wyrazami w wierszach poprzedzających wiersz końcowy pełny w innym ustępie dla uzyskania wiersza dodatkowego w celu uniknięcia tzw. bękartów.

Druk

wielokrotne powielanie obrazu lub tekstu z formy drukowej na podłoże; w praktyce drukiem jest każda odbitka wyprodukowana zarówno z użyciem maszyn drukarskich jak i nowoczesnych technik przetwarzania elementów cyfrowych na dormę drukowaną

Drukarnia

zakład produkcyjny zajmujący się wytwarzaniem różnorodnych wyrobów poligraficznych; Ogólnie, pojęcie drukarni jest bardzo szerokie. Wyróżnia się drukarnie zajmujące się produkcją uniwersalną, oraz specjalistyczne, np. prasowe, dziełowe, akcydensowe, opakowaniowe, drukujące specjalistycznymi technikami lub na nietypowych podłożach, a także drukarnie zajmujące się wytwarzaniem druków zabezpieczonych lub ścisłego zarachowania.

Drzeworyt

element drewniany z wyrytym lustrzanym odbiciem rysunku. Części wypukłe pokryte farbą przenoszą rysunek na papier; odbitka wykonana z gotowego drzeworytu.

DTP

zakres prac związanych ze składem i przygotowaniem do druku plików projektowych publikacji.

Dwuśrednian

rozmiar pisma odpowiadający 28 punktom typograficznym.

Dywiz

znak przeniesienia części wyrazu pomiędzy wierszami w tekście.

Dzieło

dokument tekstowy, graficzny, zestawienie, utrwalony na papierze lub w formie cyfrowej; wydawnictwo jedno- lub wielotomowe o różnorodnej tematyce i znacznej objętości.

Dziennik

forma czasopisma wydawana w 24 godzinnym odstępie czasowym.

E

Edytorstwo

inaczej redagowanie; przygotowanie redakcyjne tekstów do składu, tworzenie lub udział w tworzeniu najwłaściwszej dla dzieła zewnętrznej formy wydawniczej.

Egzemplarz roboczy

wstępny maszynopis wydawniczy przeznaczony do składania i dalszej obróbki redakcyjnej przygotowywany przed drukiem gotowej publikacji.

Ekslibris

znak własnościowy, najczęściej w formie graficznej będący oznaczeniem włąściciela danego księgozbioru; Najczęściej w formie doklejonej kartki przyklejanej na wewnętrznej stronie okładki lub pieczątki.

Ekspozycja

ilość światła, która jest konieczna do otrzymania zdjęcia fotograficznego przez działanie w określonym czasie na materiał światłoczuły.

Epilog

część utworu opowiadająca dalsze zdarzenia, które odbyły się po zakończeniu głównej fabuły danego dzieła.

Errata

stosowany zazwyczaj w publikacjach naukowych i podręcznikach wykaz drobnych błędów i pominięć. Umieszczany na końcu dzieła ma ułatwić korzystanie z niego.

Etykieta

informacja umieszczana na produkcjie najczęściej w formie nalepki lub bezpośrednio na opakowaniu; ma głównie znaczenie identyfikacyjne danego produktu jak również jest wykorzystwana w celach marketingowych.

F

Faksymila

odtworzony dokładnie dokument lub podpis; klisza lub pieczątka odtwarzająca własnoręczny podpis.

Falcowanie

jedno lub kilkukrotne złamywanie (składanie) arkusza papieru, celem otrzymania odpowiedniej liczby stron i formatu gotowego produktu drukowanego.

Firet

dodatkowa jednostka miary typograficznej, równa stopniowi pisma, które jest aktualnie używane.

Fleksodruk (druk fleksograficzny, druk anilinowy)

uniwersalna technika druku na różnych podłożach dzięki zastosowaniu elastycznych form drukowych. Stosowana zazwyczaj do zadruku podłoży o nieregularnych kształtach.

Folia

materiał zazwyczaj o niskiej grubości wytworzony z materiału niżelaznego lib tworzyw sztucznych; Filie używane są do zabezpieczania produktów, uzyskiwania dodatkowej powłoki ochnonnej na wydrukach, a także ze względów estetycznych.

Folder

jednokrotnie złożony arkusz papieru. Znany także jako ulotka skłądana. Produkt wykorzystywany najczęściej w celach reklamowych.

Fonetyczne znaki

znaki specjalne i symbole oznaczające dzwięki. Stosowane zazwyczaj do zapisu wymowy w językach obcych.

Font

cyfrowy odpowiednik czcionki. Zestaw znaków zapisany pod postacią pliku używany do zapisu dokumentów cyfrowych.

Forma drukowa

inaczej matryca drukująca; element maszyny drukującej składający się z płąskich i wypukłych miejsce, na które nanoszona jest farba drukarska. Farba z formy przenoszona jest następnie na podłoże zadruku.

Format

standardowa wielkość arkusza papieru wykorzystywana w druku. Standard formatóœ podzielony jest na 3 serie: A, B i C, z czego każda dzieli się na 11 rozmiarów ponumerowanych od 0 do 10, np: A0, A1, A2, A3, A4, A5, A6, A7, A8, A9, A10.

Formularz

dokument, blankiet stosowany do standaryzacji zierania określonych danych. Najczęściej w formie jednej lub kilku kartek z rubrykami do uzupełniania danych.

Fotooffset

metoda sporządzania form drukowych do offsetu za pomocą fotografii reprodukcyjnej.

Fotoskład

miejsce i sposób przygotowania materiałów do druku.

Fototypia

dawna nazwa światłodruku.

Frakcje

w technologii cyfrowej znane jako indeks górny i indeks dolny; czcionki cyfr, liter lub znaków o odpowiednio zmniejszonym oczku, odlane na dolnej lub górnej linii pisma podstawowego, używane do składania wzorów matematycznych odnośników, wskaźników itp.

Fraktura

ręczny stosowany głównie w krajach niemieckojęzycznych kaligrafowany alfabet łaciński.

Frontyspis

strona poprzedzająca kartę tytułową książki, zawierająca niekiedy spis dzieła, portret autora, ilustrację lub tytuł ogólny wydania.

G

Garmond (garmont)

rozmiar pisma odpowiadający 10 punktom typograficznym.

Garnitur pisma

inaczej rodzina; zbiór wszystkich wariantów pisma jednego kroju, obejmujący pismo proste (zwykłe), pochyłe (kursywę), pół grube (grube) oraz ich wersji łaczonych.

Gazeta

typ czasopisma ukazujące się częściej niż raz w tygodniu (najczęściej codziennie).

Gilosz

rysunek ornamentowy stworzony z zestawienia cienkich linni stosowanym jako tło dokumentu zazwyczaj w celach dekoracyjnych jak i zabezpieczających przed kopiowaniem (na przykład w przypadku banknotów).

Gęstość optyczna

stopień zaczernienia (krycia) materiału fotograficznego.

Gilotyna

maszyna tnąca wykorzystywana w procesie introligatorskim co cięcia papieru, najczęściej jednonożowa.

Głagolica

najstarsze znane pismo słowiańskie. Stworzenie przypisuje się misjonarzowi Cyrylowi w IX wieku.

Główka

górna część czcionki posiadająca oczko; górna, wydzielona część tabeli, zawierająca objaśnienia dotyczące poszczególnych kolumn.

Gotyk

styl pisma łacińskiego, rozwinięty pod koniec średniowiecza. Odznaczająca się charakterystycznymi dla niego elementami ornamentacji czcionek.

Grafika

jedna z podstawowych sztuk plastycznych. Obejmuje powielanie rysunku na papierze lub innym materiale. Aktualnie dzielimy ją na grafikę użytkową i grafike artystyczną.

Gramatura

wyrażona w gramach waga jednego metra kwadratowego materiału; Także ciężar wyrobu spożywczego.

Grażdanka

stosowany obecnie w krajach rosyjskojęzycznych alfabet wzorowany na cyrylicy.

Grotesk

bezszeryfowy krój pisma o jednakowej grubości linii znaku.

Gryf

legendarne zwierze o ciele uskrzydlonego lwa i głowie orła. Gryf znajduje się w hebie drukarzy.

H

Hasło

krótki tekst najczęściej w formie pojedyńczego zdania wyróżniony graficznie w treści utworu; tytuł informacji (wyraz), która jest przedmiotem wyjaśnienia w słowniku lub encyklopedii; także ciąg alfanumeryczny będący formą zabezpieczenia.

Heliograwiura

rodzaj druku wklęsłego, zbliżony do rotograwiury. Kopię, pigmentową przenosi się na płytę miedzianą. Rolę rastra rotograwiurowego spełnia proszek asfaltowy.

I

Iluminacja

średniowieczna forma zdobienia ksiąkowego. Barwna ilustracja, inicjał, winieta lub ornament. Także ręczne zdobienie kart książek.

Ilustracja

dołączony do tekstu element graficzny (najczęściej reprodukcja rysunku, obrazu lub fotografii) stosowany głównie w celu wzbogacenia lub objaśnienia treści.

Imprimatur

aprobata cenzury kościelnej na publikację książki o treści religijnej uwidocznione w postaci wydrukowanego akceptu stosowana po dokonaniu ostatniej korekty, wyrażająca zgodę na druk.

In continuo

składać w ciągu, bez akapitu.

Indeks

spis terminów z zakresu określonego przedziału tekstowego.

Inicjał

początkowa większa, często ozdobna czcionka rozpoczynająca artykuł lub rozdział.

Inkunabuły

umownna nazwa ksiąg, które powstały przed rokiem 1500.

Inserat

kopia dokumentu przekazywana odbiorcy będąca powierdzeniem zgodności kopii z oryginałem.

Interlinie

odległość pomiędzy liniami wierszy tekstu w dokumencie.

Introligatornia

dział drukarni lub odrębne przedsiębiorstwo, którego zadaniem jest ostateczne wykończenie druków i oprawa książek.

Italika

pochylona postać pisma.

J

Jednostka monotypowa

wielkość zmienna systemu setowego, służąca do określenia szerokości liter i justunku monotypowego; równa się 1/18 ema (firetu monotypowego);

Jednostka monotypowa podstawowa

wielkość stała systemu setowego; set równa się 1/12 cala angielskiego; jednostka podstawowa stała wynosi 1/18 seta;

Justowanie

wyrównanie treści w dokumencie do obu marginesów jednocześnie. Najczęściej uzyskuje się je poprzez zwiększenie odstępów pomiedzy wyrazami oraz poszczególnymi literami.

K

Kalendarium

podział roku na dni, tygodnie i miesiące. Często także z dodatkowymi oznaczeniami typu imieniny, święta itp.; także jako część kalendarza.

Kapitaliki

znaki takie jak litery i cyfry o wielkości malych liter, ale wyglądem zbliżonym do liter wielkich (wersalików).

Kapitałka

mechaniczne wzmocnienie oprawy służące dodatkowo jako element ozdobny w postaci tasiemki z pogrubionym brzegiem, umieszczony u góry i u dołu grzbietu wkładu książkowego.

Karta tytułowa

zazwyczaj pierwsza strona publikacji, zawierająca główne informacje o danym utworze, między innymi: tytuł główny, nazwisko autora, instytucję wydawniczą, miejsce i rok wydania.

Kerning

sposób regulacji odstępów pomiędzy konkretnymi znakami w danym kroju pisma. Głównie odnosi się głównie do czcionek cyfrowych - fontów.

Kolofon

obecnie: metryka wydawnicza obejmująca informacje odnośnie autora dzieła i wydawnictwie.

Kolonel

rozmiar pisma równy 7 punktom typograficznym.

Kolumna

równoległy do krawędzi strony obszar w kształcie prostokąta obejmujący pole zadruku; także jako nazwa każdeej strony publikacji poligraficznej.

Komplet czcionek

zestaw poszczególnych liter alfabetu, cyfr i znaków dla danego języka.

Konkordans

nazwa rozmiaru pisma, równa 36 punktom; materiał justunkowy o szerokości 3/4 kwadratu (36 punktów).

Kontrtytuł

zazwyczaj pusta druga stronica ksiązki umieszczana przed stroną tytułową. Inaczej: strona przytytułowa.

Korekta

oznaczenie błędów stylistycznych, układowych oraz technicznych na próbnych odbitkach (wydrukach); k. autorska - wprowadzenie poprawek przez autora dzieła; k. stylistyczna - poprawianie błędów i usterek stylistycznych; K. szpaltowa - korekta przeczytana i poprawiona w szpaltach; k. techniczna - wyznaczenie i poprawienie błędów technicznych składacza; k. w arkuszach - >poprawienie błędów na odbitkach przełamanych kolumn; k. własna (domowa) - pierwsza korekta przeprowadzona przez korektora drukarni.

Korpus

patrz: garmond

Korytarz

błąd wizyalny w składzie tekstowym polegający na utworzeniu pustego pola rozciągającego się na większą ilość wierszy. Zazwyczaj spowodowany w skutek nieprawidłowego justowania tekstu.

Krój pisma

kompletny zestaw liter i znaków o identycznych cechach charakterystycznych.

Kursywa

inaczej: italika; pochyła wersja fontu lub czcionki.

Kwadrat

jednostka miary typograficznej = 4 cycerom = 48 punktom (18,048 mm); nazwa rozmiaru pisma.

L

Legenda

zestaw objaśnień dotyczących znaków i graficznego przedstawienia elementóœ na mapach, planach, rysunkach, wykresach itp.

Ligatura

dwie lub więcej liter na jednym słupku czcionki.

Linia pisma

dolna granica rysunku liter, bez wydłużeń dolnych, tworząca linię równoległą do krawędzi płaszczyzny sygnaturowej czcionki.

Łam

liczba wierszy w kolumnnę w układzie jednołamowym lub jej część w układzie wielołamowym.

Łamanie

formowanie książki lub czasopisma poprzez towrzenie kolumn, stron i rozdziałów. Wykonywane zazwyczaj wedłóg wskazówek korektorskich i makiet wydawniczych.

M

Majuskuły

inaczej: wersaliki; wielkie litery alfabetu, różniące się kształtem od minuskuł, mieszczące się między górną a podstawową linią pisma.

Makieta

z ang. layout; wzorzec w skali 1:1 określonego formatu złożony z wszystkich elementów wykorzystywanych przy późniejszym łamaniu stanowiący podstawę do właściwego rozmieszczenia tekstów, tytułów, grafiki, wyróżnień lub innych elementów kolumny.

Manuskrypt

rękopis lub maszynopis przygotowany do procesu rozpoczęcia skłądu.

Marginalia

umieszczone na zewnętrznych marginesach kolumn uwagi do danej części tekstu.

Marginesy

nie zadrukowana część powierzchni strony wzdłuż czterech krawędzi kolumny. Im większa kolumna druku na stronie danego formatu tym mniejsze są marginesy.

Maszynopis

materiał utrwalony na papierze za pomocą maszyny do pisania, charakteryzujący się stałymi wielkościami: znaków, spacji, ich rozstawu i interlini.

Mediewal

nazwa odmiany w grupie pism antykwowych, której cechami charakterystycznymi są niewielkie zróżnicowane grubości kresek, łagodne przejścia od linii cienkich do grubszych oraz zakończenia liter skośnymi lub poziomymi szeryfami, opartymi na łukach koła.

Metryka książki

informacje techniczne dotyczące książki zawierające aspekty techniczne i wydawnicze.

Miary typograficzne

system miar drukarskich, tzw. system Didota (paryski), oparty na punkcie typograficznym, którego wartość metryczna wynosi 0,37594 mm (2660 p. = 1 mm).

Minuskuła

każda z maych liter alfabetu; inaczej: litera tekstowa.

Montaż

proces nanoszenia kilku negatywów lub diapozytów na podłoże przezroczyste (astralon), celem przeniesienia obrazu przez kopiowanie na formę drukową najczęściej poprzez klejenie.

Mora

skutek nieprawidłowego krzyżowania się linii rastrowych tworzących przypadkowe i niepożądane tło, pojawiające się w kształcie regularnych punktów.

Motto

zdanie, cytata, sentencja podkreślająca myśl przewodnią utworu lub jego część.

Mutacja

zmiany w tekście (najczęściej: zmiana dat, godzin, nazwisk artystów w programach, koncertów lub afiszach) dokonanie w części nakładu; zmiana pewnej części tekstu przy matrycowaniu druków akcydensowych itp. w gazecie częściowa zmiana tekstu pierwszego wydania pisma, podyktowana potrzebą wprowadzenia świeższych lub lokalnych wiadomości dla danego miasta lub okręgu.

N

Nagłówek

tytułowa część kolumny czasopisma, obejmująca m.in. tytuł, numer bieżący, miejsce i rok wydania oraz zwięzłą informację, jakim zagadnieniom pismo jest poświęcone.

Nakład

ilość kopii danego wydruku, np. książki, czasopisma lub wydruku akcydensowego.

Narożnik

ornament lub linia o ściance bocznej ściętej pod kątem 45°, stosowana do składania kątów prostych, tabel, ramek itp. układów.

Nawias

znak pisarski stosowany w tekście oraz w składach matematycznych, chemicznych i innych.

Nonparel

nazwa rozmiaru pisma, który odpowiada 6 p. typograficznym.

Notka

krótki tekst, objaśnienie, uwaga, przypis autora lub redakcji, mający zadanie informacyjne lub intruktażowe dotyczące całych ustępów, zdań lub wyrazów.

O

Objętość publikacji

ustalona liczba arkuszy wydawniczych lub drukarskich.

Obwoluta

dodatkowa papierowa okładka z zakładkami, stosowana jako ochrona oprawy książki lub innego dzieła.

Offset

odmiana przemysłowa druku stosowana w wydrukach płaskich, polegająca na przeniesieniu farby z formy na cylinder gumowy a następnie na papier (druk pośredni).

Oficyna wydawnicza

dawniej: określenie drukarni lub wydawnictwa posiadającego drukarnię.

Okienko

wcięcie w kolumnie powstałe przez złożenie odpowiedniej liczby wierszy na węższy format, w którym umieszcza się tytuł; wyodrębniona graficznie za pomocą ramki część kolumny w czasopiśmie.

Okładka

zewnętrzna część książki, czasopisma lub folderu. Posiada sunkcję ochronną oraz identyfikacyjną danego produktu. Głównie wykonana z kartonu lub papieru (oprawa miękka) lub tektury (oprawa twarda).

Opaska książki

element reklamowy zakładany na okłądkę książki w formie paska papieru z końcami założonymi pod okładkę lub sklejonymi.

Oprawa książki

zestaw czynności związanych z łączeniem, szyciem, komlpetowaniem i docinaniem książki prowadzący najczęściej do wytworzenia ostatecznego produktu.

Ornament

czcionka lub wiersz linotypowy o oczku zawierającym element zdobniczy.

Oryginał

tekst lub materiał ilustracyjny służące jako wzory (treści lub kształtu i koloru) do powielania drukiem.

P

Pagina

liczba wskazująca na kolejny numer strony umieszczana w rogu publikacji.

Pantone

System identyfikacji kolorów i barw drukarskich opracowanych przez firme Pantone, powstałych przez zmieszanie 18 pigmentów (w tym białego i czarnego). Nie zawsze kolory mają odwzorowanie w systemach CMYK i RGB. Podstawowa skala opisuje 1761 kolorów.

Paser

element pomocniczy przy druku wielokolorowym służącym do poprawnego nakładania kolejnych warstw farby w odpowiednich miejscach. Pasery umieszcza się na arkuszu poza obszarem gotowego produktu.

Pauza

element graficzny w formie poziomej kreski - myślnika.

PDF

uniwersalny format pliku graficznego (skrót od ang. Portable Document Format), stworzony przez Adobe Systems Inc. Ze względu na swoją elastyczność może zawierać zarówno elementy tekstowe, rastrowe jak i wektorowe.

Pełna justyfikacja

wtrównanie tekstu do obu marginesów jednocześnie bez względu na ilość znakóœ w danym wierszu.

Perforacja

zabieg wstępnego nacinania papieru w określnym kształcie (najczęściej w liniach prostych) poprzez drobne dziurkowanie. Ma on na celu ułatwienie estetycznego odrywania części papieru.

Pismo akcydensowe

najczęściej pismo ozdobne, nie używane do składania tekstów książek, gazet i czasopism.

Pierwodruk

egzemplarz poprzedniego wydania publikacji służący jako wzrór do kolejnego składu lub reprodukcji.

Plagiat

skopiowanie lub przywłaszczenie cudzego utworu lub jego części i wydanie go pod własnym nazwiskiem z ukryciem pierwotnego pochodzenia.

Plakat

forma wydruku w postaci jednostronicowego arkusza zazwyczaj w więszym formacie tworzona w celach reklamowych, ogłoszeniowych lub propagandowych.

Podcięcie

sposób składania wyliczeń, w którym literę lub liczbę wyliczenia składa się na początku wiersza lub akapitu, a tekst następnych wierszy w linii pionowej z pierwszą literą tekstu pierwszego wiersza.

Poligrafia (przemysł poligraficzny)

dziedzina przemysłu obejmująca wszystkie techniki druku, introligatorstwo przemysłowe i zakłady pomocnicze.

Pozycja tabeli

część pola rubrykowego, powstała z przecięcia rubryki i ograniczona liniami lub odstępami.

Pozytyw

odwrotność negatywu. Kopia obrazu zgodna z odpowiadającym mu oryginałem odzwierciedlający różnice pomiędzy jasnością i barwą poszczególnych miejsc zgodnie z naturalnym obrazem.

Półfiret

drobny justunek odpowiadający rozmiarowi czcionek danego pisma, o szerokości równej połowie tego stopnia.

Półkwadrat

justunek danego stopnia pisma, o szerokości 24 punktów typograficznych w systemie Didota.

Procesy wydawnicze

zestaw czynności związanych z przygotowaniem materiałów pod względem retorycznym i graficznym do produkcji poligraficznej.

Proof (wydruk kolorystyczny)

wydruk próbny pracy, stanowiący wzór kolorystyczny dla drukowanych materiałów. Wykonywany na potrzeby jak najdokładniejszego odwzorowania kolorystyki projektu podczas druku.

Prospekt

rodzaj druku reklamowego, zachęcającego do zakupu konkretnego produktu, usługi lub odwiedzenia danego miejsca.

Proporcja

określony stosunek między częściami jakiejś całości; złota podział odcinka prostej na takiej części, z których część mniejsza odnosi się tak do większej, jak część większa do całości odcinka.

Przedtytuł

zob. kontrtytuł; pierwsza stronica książki zawierająca nazwisko autora (lub autorów), skrót tytułu i niekiedy znak wydawnictwa.

Przedłużka

inaczej: alonż; skłądany element książki o formacie większym niż stronice. Zawiera zazwyczaj rysunki, mapy, schematy i tablice.

Przełamywanie

powtórne łamanie części lub całości złamanej książki lub czasopisma, wynikłe z dużej korekty, zmian redakcyjnych lub zmian kolejności artykułów.

Przerywnik

niewielka winieta, o rysunku przeważnie związanym tematycznie z treścią książki, dzieli tekst lub stanowi zakończenie rozdziału.

Przeskład

powtórne wykonanie składu wskutek dużej korekty, zmiany formatu, kroju lub stopnia pisma; złożony materiał redakcyjny, który nie został zamieszczony w czasopiśmie z braku miejsca i przestał być aktualny.

Punkt typograficzny

podstawowa jednostka miar typograficznych = 0,3759 mm.

R

Redaktor techniczny

osoba lub zespół w wydawnictwie zajmujący się realizacją produkcji książek, czasopism lub akcydensów. Zajmuje się graficznymi aspektami danego wydruku, takimi jak krój czcionki/fontu i układ rysunków względem tekstu.

Register

rozmieszczenie wierszy tekstu na jednakowej wysokości po przeciwnych stronach arkusza lub sąsiednich kolumnach.

Reprodukcja

kopia oryginału wykonana metodami drukarskimi w dowolnej skali.

Retusz

wizualne poprawianie a także odnawianie fotografii, najczęściej przy pomocy technik komputerowych.

Rewizja

ostatnia korekta przed drukowaniem odbitki próbnej z maszyny, przeprowadzona na podstawie odbitek korektorskich akceptowanych do druku.

Rękopis

inaczej: manuskrypt; tekst odręczny; każdy zapisany ręcznie tekst za pomocą ołówka, atramentu lub tuszu.

RGB

przestrzeń kolorystyczna charakterystyczna dla ludzkiego oka oraz monitorów. Kolory powstają z addytywnego mieszania 3 podstawowych barw: czerwony, zielony, niebieski..

Rozświetlić skład

wyrównać odstępy optyczne między literami.

Rubryka

pole w formularzach do wpisywania danych; stałe miejsce w czasopiśmie poświęcone konkretnej tematyce.

Ryza

miara papieru równa 500 arkuszom.

S

Skład

materiał złożony według maszynopisu i adiustacji, z zachowaniem zasad i wymagań jakościowych przewidzianych normami i instrukcjami technologicznymi; w DTP: pozyskanie tekstu dowolną metodą (napisanie znak po znaku, wydobycie z pliku).

Skład akcydensowy

jeden z rodzajów składu drukarskiego, w znacznej części ręczny, bardzo pracochłonny, wymagający od składacza wysokich kwalifikacji, obejmujący wszelkie druki okolicznościowe, np. formularze, druki biurowe, ulotki, etykiety, afisze itp.

Składanka

druk ulotkowy, najczęściej reklamowy, o objętości do kilkanastu stronic bigowanych do określonego formatu w ustalony sposób (np. w kształcie harmonijki).

Skorowidz

alfabetyczny lista zagadnień danej publikacji.

Skrypt

publikacja o charakterze podręcznika, ale nie mająca jeszcze jego statusu. Przeznaczona dla określonego kręgu czytelników - najczęściej studentów akacemickich.

Solut

skład tekstu gładkiego (bez utrudnień).

Spacja

wolna przestrzeń międzywyrazowa będąca tak zwanym "znakiem białym", czyli niedrukowanym.

Spacjowanie

czynność związana z wstawianiem spacji między litery wyrazu (wyróżnianie).

Spad

obszar publikacji przeznaczony do obcięcia. Stosowany ze względów estetycznych, aby zadruk gotowego projektu dochodził do jego krawędzi.

Stopień czcionki (pisma)

wymiar czcionki między płaszczyzną sygnaturową a płaszczyzną tylną, określony w jednostkach miary typograficznej. Inaczej jest to miara wysokości liter. Mierzona jest między górną a dolną krawędzią pisma. W Polsce stopień pisma powinien być podawany w punktach typograficznych.

Sygnatura

znak lub ciąg znaków będący jednoznacznym oznaczeniem i identyfikatoerm publikacji.

Szeryf

zakończenie kresek głównych znakóœ i liter danego kroju czcionki/fontu w postaci poprzecznych lub ukośnych kresek lub łuków. Przykładem kroju pisma szeryfowego jest Times New Roman, a bezszeryfowego Arial.

Szesnastka

szesnaście kolumn stanowiące w formatach AB5 arkusz drukarski, w procesie oprawy złamywany (falcowany) na trzy złamy.

Szmuctytuł

patrz przedtytuł.

Szpalta

skład zecerski o określonej szerokości lecz dowolnej długości, zależnej najczęściej od długości szufelki.

Sztabik

rodzaj justunku długiego, grubości 24-48 punktów i długości 2-7 kwadratów.

Ś

Średnian

nazwa rozmiaru pisma 14 punktowego.

Światło

wole miejsca pomiędzy elementami tekstowymi lub graficznymi. Pełni ono funkcję estetyczną i funkcjonalną - ułatwiając odczyt danej publikajci.

T

Tabela

sposób przedstawienia informacji w rzędach i kolumnach tworzących na przecięciach pola tabeli.

Tabela rozkładowa

tabela, której jedna połowa umieszczona jest na kolumnie parzystej a druga na kolumnie nieparzystej.

Tablica

ilustracja albo zestaw ilustracji z tekstami objaśniającymi, rozmieszczone według określonego układu wydawniczego.

Tercja

nazwa rozmiaru pisma 16 punktowego.

Tinta (apla)

pokrycie tła w 100% jednolitym kolorem tworząc tym samym jednolitą powierzchnię druku.

Tom

oddzielna publikacja będąca częścią większego zbioru, wydawana najczęściej pod tym samym tytułem głównym.

Typografia

sztuka użytkowa zajmująca się estetyką szaty graficznej publikacji; dziedzina zajmująca się projektowaniem i ustalaniem relacji znaków w czcionkach i fontach.

Tytuł

nazwa utworu, dzieła literackiego lub jego części; W czasopiśmie odnosi się do: do samego czasopisma, do poszczególnych działów, artykułów, felietonów rubryk itp.

U

Układ graficzny

wizualny układ publikacji będący efektem zastosowania określonego kroju pisma, jego stopnia, odstępów międzywyrazowych, a także rozmieszczeniem poszczególnych treści.

Układ typograficzny

rozmieszczenie tekstu, ilustracji i różnych elementów graficznych na stronie książki, czasopisma, gazety lub innego wydawnictwa, uwzględniające format papieru i kolumny, wielkość marginesów, krój i stopień pisma, usytuowanie tytułów, a wszystko dobrane odpowiednio do treści i przeznaczenia publikacji. Najczęściej są stosowane układy typograficzne: asymetryczny, blokowy, chorągiewkowy, swobodny, symetryczny (klasyczny, osiowy) i wielołamowy.

Ustęp

fragment, urywek część, akapit (np. powieści) stanowiący zwykle pewną całość logiczną.

Użytek

pojedyncza kopia danej publikacji lub jej określona część, która mieści się na arkuszu drukarskim. W przypadku mniejszych formatów użytek jest powielany na danym arkuszu, np. na arkuszu A2 mieszczą się 4 użytki A4.

W

Wakat (vacat)

pusta, niepokryta zadrukiem strona publikacji, wliczana do ogólnej paginacji. Często są to strony przedtytułowe.

Wąs

nawias, znak pisarski jedno- lub kilkuczęściowy, stosowany w składach matematycznych, tabelach, wykazach itp.

Wcięcie

określonej wielkości odstęp tekstu od lewego brzegu kolumny w pierwszym wierszu akapitu.

Wdowa

błąd składu. Ostatnia linijka akapitu pojawiająca się na początku następnej strony publikacji.

Wersaliki (majuskuły)

wielkie litery alfabetu danego kroju pisma.

Wiązanie kolumn

kilkakrotne okręcanie sznurkiem boków kolumny, w celu zabezpieczenia składu przed rozsypaniem.

Wiersz

pojedynczy rząd znaków drukarskich, wyjustowany do określonej szerokości; końcowy (wychodni) - ostatni, pełny lub niepełny wiersz ustępu w tekście.

Winieta

graficzny element zdobiący stronice publikacji. Początkowo z motywem winorośli, od których wzięła nazeqnictwo.

Wkład

komletny zadrukowany zestaw arkuszy gotowy do introligatorskiego połączenia z oprawą.

Wkładka

inaczej: insert; luźny, nie wchodzący w skład wkłądu element w postaci najczęściej ulotki dołaczany do gotowej książki lub czasopisma najczęściej w celach reklamowych;

Wolumen

volumen; łacińska nazwa zwoju papirusowego lub pergaminowego; odrębna jednostka introligatorska, może obejmować jeden lub kilka tomów, stanowi jedną z podstaw do obliczeń statystycznych oraz inwentaryzacji zbiorów bibliotecznych.

Wstawka

dodatkowa informacja tekstowa dołączana do poszczególnych stronic maszynopisu, korekty szpaltowej lub korekty w kolumnach.

Wyrównać odstępy

zastosowanie zasad poprawnego składania w ztosunku do wierszy w celu uzyskania równomiernego rozłożenia znaków na całej powierzchni kolumny. Zmiana odstępów międzyliterowych i między wyrazowych w celu uniknięcia tworzenia się korzytarzy.

Wyróżnienie

zastosowanie do określonej partii tekstu innego wariantu pisma, np. pogrubienie, kursywa, spacjowanie, wersaliki.

Wysokość pisma (czcionki)

odległość od powierzchni oczka do powierzchni stopki czcionki; angielsko-amerykańska wynosi 62 p. lipska równa się 66 p. paryska (normalna) równa się 62 2/3 p. petersburska wynosi 66 3/4 p.

Wzornik czcionek

zestawiony wg grup, krojów i stopni wydrukowany zbiornik pism, linii, ornamentów, znaków matematycznych, chemicznych itp. znajdujących się w danej drukarni.

Wzory

skomplikowane składy zecerskie, np. jedno- lub wielostopniowe formuły matematyczne, uproszczone lub strukturalne wzory chemiczne, zawierające litery, cyfry, znaki matematyczne, chemiczne, linie itp.

Wzorzec

egzemplarz stanowiący podstawę do wykonania określonego procesu technologicznego; najczęściej odbitka, próbka koloru, szkic wydawniczy, makieta itp.,

Z

Zablokować

wstawić w składzie, w miejsce brakującego znaku lub nieczytelnego wyrazu odpowiednią ilość znaków wyróżniających się i łatwych do zauważenia przez lektora.

Zapas (składów)

pozostałe po złamaniu gazety lub czasopisma składy, rezerwowane przez wydawnictwo do następnych numerów.

Zbieranie

czynność introligatorska. Składanie sfalcowanych arkuszy według ich kolejności w celu ich przygotowania do szycia lub klejenia. Jest wykonywane ręcznie lub maszynowo.

Zecernia

wydział produkcyjny w drukarni, wykonujący formy ze składów ręcznych, maszynowych i klisz.

Zgubić wiersz

proces korekcji wierszy poprzednich poprzez zminiejszanie odstpów międzywyrazowych celem likwidacji ostatniego wierszu akapitu.

Znaki adiustacyjne

zestaw umownych oznaczeń korektorskich służących do jednolitego zaznaczania błędów i określenia metod korecji tekstu.

Arkusze plano Banery reklamowe Banery dwustronne Banery odblaskowe Bilety Billboardy offsetowe Billboardy cyfrowe Brama reklamowa Clipboardy Etui na kartę klucz Etui na notes kelnerski Folia monomeryczna połysk Folie OWV na okna Folie samochodowe Kalendarze jednodzielne Kalendarze trójdzielne Kalendarze listwowane Kalendarze spiralowane Kalendarze książkowe Kalendarze piramidka Kalendarzyki wizytówkowe Karty do menu Katalogi klejone Katalogi spiralowane Katalogi firmowe szyte Menu składane Menu szyte Naklejki Z Folii Notesy kelnerskie bez okładki Notesy kelnerskie z okładką Notesy klejone bez okładki Notesy klejone z okładką Notesy spiralowane Papier firmowy Papier pakowy Pieczątki automatyczne Pieczątki kieszonkowe Plakaty dwustronne Plakaty jednostronne Plakaty listwowane Plakaty wielkoformatowe Plecaki bawełniane Płótno Canvas Płyty dibond Płyty plexi Płyty PVC spienione Pocztówki Podkładki pod talerze Podkłady na biurko Prezentery trójkątne Pudełka Rollupy dwustronne Rollupy Ścianki reklamowe Siatki wielkoformatowe Stoisko prezentacyjne owalne Teczki ofertowe Standard Teczki ofertowe Standard Plus Torby papierowe Kraft Torby reklamowe Torby reklamowe bawełniane Torby reklamowe z siatki mesh Totem owalny średni Ulotki Ulotki składane Wizytówki Wizytówki MultiLoft Wizytówki składane Wydruk do rollupa X-Bannery Zapaski kelnerskie Zaproszenia Zawieszki na butelki Zawieszki na drzwi nie znalazłeś produktu?